2145
Анастасия Ким Редактор
Фотосурет: ITS
Қазақстанда болжам нарығы іске қосылды.
ITS халықаралық сауда алаңы енді инвесторларға актив бағасының өсуі не төмендеуіне ғана емес, нақты бір оқиғаның орын алу ықтималдығына да позиция ашуға мүмкіндік береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңа формат Prediction Market деп аталады. Алғашқы кезеңде инвесторларға Bitcoin, SpaceX, Қазақстан Ұлттық банкінің базалық мөлшерлемесі және АҚШ Федералдық резерв жүйесінің мөлшерлемесіне байланысты төрт сценарий ұсынылды.
Сауда 2026 жылғы 8 қыркүйекте Astana Finance Days аясында өтіп жатқан ITS Ideas 2026 конференциясында басталды. Жаңа құрал Astana Financial Services Authority арнайы FinTech Lab реттеушілік режимі аясында іске қосылды.
Келісімшарт бағасы нарықтың оқиғаға қаншалық сенетінін көрсетеді
Жаңа құралдың дәстүрлі биржалық саудадан басты айырмашылығы – мұнда сауда нысаны активтің өзі емес, белгілі бір оқиғаның нәтижесі.
Мысалы, инвестор Қазақстан Ұлттық банкінің базалық мөлшерлемесі 16,75%-дан аса ма немесе АҚШ ФРЖ мөлшерлемесі белгіленген деңгейден жоғары бола ма деген сценарий бойынша позиция аша алады.
Әрбір келісімшарт екі нәтижені қарастырады: белгіленген шарт орындалады немесе орындалмайды.
Есеп айырысу күніне дейін опцион нарықта еркін саудаланады. Оның бағасы $0,01-ден $0,99-ға дейінгі аралықта қалыптасады.
Бұл бағаны нарық қатысушыларының тиісті оқиғаға берген ұжымдық ықтималдық бағасы ретінде қарастыруға болады. Келісімшарт бағасы $1-ге жақындаған сайын нарық сол сценарийдің жүзеге асу ықтималдығын жоғары деп бағалайды.
Экспирация күні шарт орындалса, опционның есептік құны $1 болады. Орындалмаса, оның құны $0-ге теңеседі.
Bitcoin, SpaceX және екі негізгі мөлшерлеме алғашқы тізімге кірді
Бастапқы кезеңде ITS төрт оқиғаға байланысты опцион ұсынды.
Бірінші келісімшарт Bitcoin-ға қатысты. Нарық қатысушылары криптовалюта бағасы белгіленген референстік деңгейден жоғары бола ма деген сценарийді бағалайды.
Екінші опцион SpaceX-ке байланысты және SPCX бағасының белгіленген деңгейден жоғары болуын көздейді.
Тағы екі келісімшарт Қазақстан мен АҚШ-тың ақша-кредит саясатына тікелей қатысты.
Бір жағдайда нарық Қазақстан Ұлттық банкінің базалық мөлшерлемесі 16,75%-дан аса ма деген сұраққа баға береді.
Екіншісінде FOMC белгілейтін федералдық қорлар мөлшерлемесінің мақсатты дәлізінің жоғарғы шегі 3,75%-дан жоғары бола ма деген шарт қарастырылған.
Осының арқасында орталық банктердің шешімдері акция, валюта немесе облигация бағасына ықпал ететін фактор ғана емес, жеке биржалық сауда нысанына айналып отыр.
Инвестор оқиға тәуекеліне жеке позиция аша алады
Prediction Market инвесторға нақты бір сценарийді портфель құнына қатар әсер ететін өзге факторлардан бөлек қарастыруға мүмкіндік береді.
Бұған дейін орталық банктің белгілі бір шешімін немесе Bitcoin бағасының нақты деңгейге жетуін күтетін инвестор өз болжамын көбіне соған байланысты активтер арқылы білдіруге мәжбүр болатын.
Енді белгілі бір оқиғаға тікелей жеке позиция ашуға болады. Оның есеп айырысу тәртібі алдын ала белгілі.
ITS CEO-сы Курмет Оразаев бұл іске қосуды биржалық сауданың логикасын кеңейтетін қадам деп атады.
«Prediction Market-ті іске қосу – ITS өнімдер желісі мен өңірдің қаржы инфрақұрылымын дамытудағы маңызды кезең. Қаржы нарықтары активтердің бағасымен сауда жасауды үйренді. Бүгін біз тағы бір өлшемді қосып отырмыз – оқиғалардың ықтималдығымен сауда жасау мүмкіндігін. Инвестор болашаққа қатысты өз пікірін білдіретін қарапайым құрал алады, ал нарық болашаққа ұжымдық баға қалыптастыратын жаңа механизмге ие болады. Bitcoin, SpaceX және орталық банктердің шешімдері – тек бастамасы. Болашақта мұндай келісімшарттардың нысаны макроэкономикалық көрсеткіштерден, шикізат нарықтарынан бастап корпоративтік оқиғаларға дейінгі түрлі сценарийлер болуы мүмкін», — деді Оразаев.
AFSA жаңа құралды арнайы реттеушілік режимде іске қосуға рұқсат берді
Оқиғаларға арналған опциондар қалыпты нарықтық режимде емес, AFSA FinTech Lab аясында іске қосылды.
ITS осы құралдарды FinTech Lab шеңберінде енгізуге AFSA-дан рұқсат алған.
Іске қосу рәсімінде AFSA Қаржы нарықтары кеңсесінің басқарушы директоры Владимир Савов реттеуші орган деривативтер мен prediction markets саласындағы халықаралық тәжірибені зерттегенін айтты.
«Біз бұл іске қосуға ұзақ уақыт дайындалдық. ITS командасының арқасында басқа қаржы орталықтарының тәжірибесін зерттеп, әртүрлі юрисдикцияларда деривативтер нарығы мен prediction markets-ке қалай қарайтынын қарастырдық. Енді бұл іске қосу жүзеге асты. Әрине, ITS командасы жұмысты өте жақсы атқарды. Біз оларға табыс тілейміз және сонымен бірге инвесторлардың қалай қорғалуы керектігін әрдайым назарда ұстаймыз», — деді Владимир Савов.
Мұндай құралдарда инвесторларды қорғау мәселесі ерекше мәнге ие. Себебі келісімшарттың нәтижесі бинарлы: қолайсыз сценарийде оның есептік құны нөлге дейін түсуі мүмкін.
Жеке инвесторлар саудаға брокерлер мен банктер арқылы қатысады
ITS Астана халықаралық қаржы орталығының юрисдикциясында жұмыс істейді және АҚШ пен Қазақстан нарықтарына байланысты 3200-ден астам құралды ұсынады.
Сауда алаңының мәліметінше, 2025 жылы сауда көлемі $14 млрд-тан асып, 2024 жылмен салыстырғанда 70 есе өскен. Саудаға қолжетімділігі бар инвесторлар саны 1,2 млн-нан асты.
ITS алаңында Қазақстан, Армения, Болгария, Кипр, Қырғызстан, Оман және Оңтүстік Африка Республикасынан 23 қатысушы жұмыс істейді.
Жеке инвесторлар ITS-ке тікелей шықпайды. Саудаға қолжетімділік АХҚО-да аккредиттелген немесе тіркелген қаржы делдалдары — брокерлер мен банктер арқылы беріледі.
Бұған дейін біз ITS өнімдер желісінің кеңеюі және ITS World индексіндегі өзгерістер туралы жазған едік. Енді алаң бағалы қағаздардың құнын саудалаудан болашақ оқиғалардың ықтималдығына биржалық баға беруге көшіп отыр.
ITS АХҚО Қаржы нарығы қор нарығы
Источник: dknews.kz
