1133
Арман Қоржымбаев Бас редактор
Фотосурет: DKNews.kz
Өндірістік суды екі рет пайдалануға болады. Қазақстан мен америкалық IBL Elements компаниясы суды тазартып, өндірістік айналымға қайта енгізумен қатар, оның құрамынан бағалы компоненттерді бөліп алуға мүмкіндік беретін технологияларды зерттеп жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
«Қазгидрогеология» Ұлттық гидрогеологиялық қызметі» КЕАҚ Басқарма төрағасының бірінші орынбасары Даир Ибраев АҚШ-тың Оклахома штатындағы IBL Elements Inc. өндірістік нысандарын аралады. Жұмыс сапары туралы Қазақстанның Су ресурстары және ирригация министрлігі хабарлады.
Оклахомада суды талдаудан бастап пайдалы компоненттерді алуға дейінгі тізбек көрсетілді
Қазақстандық тарапқа технологиялық процестің толық циклі таныстырылды. Ол бастапқы судың химиялық құрамын талдаудан және алдын ала дайындаудан басталып, одан кейін сүзу, тазарту, суды қайта пайдалану және пайдалы компоненттерді бөліп алу кезеңдеріне жалғасады.
Мамандар зертханалық бақылау мәселелеріне және америкалық шешімдерді Қазақстанның гидрогеологиялық әрі өндірістік жағдайларына бейімдеу мүмкіндігіне де ерекше назар аударды.
Қазақстан үшін мұндағы практикалық қызығушылық екі бағытта байқалады. Өнеркәсіпте пайдаланылған суды технологиялық циклге қайта қайтаруға болады, ал оның құрамындағы компоненттерді қалдықтың бір бөлігі емес, жеке ресурс ретінде қарастыруға мүмкіндік туады.
«Қазақстан үшін бұл сапардың практикалық маңызы зор. Оклахома — өндірістік базасы дамыған, ресурстық әлеуеті елеулі және практикалық тәжірибесі жоғары өңір. Біз үшін америкалық технологиялардың нақты жұмыс барысын көру ерекше маңызды болды. АҚШ-тың технологиялық тәжірибесі мен Қазақстанның ресурстық әлеуетін біріктіруге, сондай-ақ қол жеткізілген уағдаластықтардан нақты бірлескен жобаларды іске асыруға көшуге нақты мүмкіндіктер бар екенін көріп отырмыз», — деді Даир Ибраев.
Сапарға дейін тараптар технологияны практикада сынауға келіскен
АҚШ-қа сапар тамыз айының басында Қазақстанда өткен келіссөздердің жалғасы болды.
Астанадағы кездесуде «Қазгидрогеология», IBL Elements және мұнай-газ ұйымдарының өкілдері мұнай мен газ өндіру кезінде пайда болатын өндірістік және қабат суларын тазарту әрі кешенді пайдалану мәселелерін талқылады.
Келіссөздер қорытындысында «Қазгидрогеология», IBL Elements және «Қазақойл Ақтөбе» ЖШС үшжақты меморандумға қол қойды. Су ресурстары және ирригация министрлігінің ресми хабарламасында айтылғандай, құжат жаңа технологиялық шешімдерді тікелей өндірістік жағдайда сынауға негіз қалыптастырады.
Егер пилоттық жоба нәтиже көрсетсе, тараптар сәтті шешімдерді Қазақстанның басқа мұнай-газ нысандарына тарату мүмкіндігін қарастырады. Алайда жарияланған материалдарда пилоттың нақты басталу мерзімі, инвестиция көлемі және сынақ өтетін алаң әзірге көрсетілмеген.
Өндірістік су қалдықтан әлеуетті ресурсқа айналуы мүмкін
Жобаның ең қызықты тұсы қабат және өндірістік суларға деген көзқарастың өзгеруімен байланысты.
Ресми материалдарда мұндай суларды тек мұнай өндіру кезінде пайда болатын әрі кәдеге жаратуды қажет ететін жанама өнім ретінде емес, әлеуетті су және минералдық-шикізат ресурсы ретінде қарастыру ұсынылады.
Ол үшін тараптар қабат суларының құрамын, оларды тазарту және қайта пайдалану мүмкіндіктерін, сондай-ақ бағалы және аса маңызды минералдарды бөліп алудың экономикалық тиімділігін зерттемек.
Мұнда негізгі өлшем экономикалық тиімділік болмақ. Суда белгілі бір компоненттің болуы оны өнеркәсіптік көлемде өндіру міндетті түрде тиімді болады дегенді білдірмейді.
IBL Elements минералданған сумен және йод өндірумен жұмыс істейді
Америкалық серіктес суды тазартуды минералдарды бөліп алумен байланыстыратын технологияларға маманданған.
IBL Elements компаниясының ресми сайтында оның Оклахомада минералданған сулармен және йод өндіру технологияларымен жұмыс істейтіні көрсетілген. Компания бағыттарының бірі ретінде мұнай кәсіпшіліктеріндегі ағын суларды тазарту және оларды кейін қайта пайдалану мүмкіндігі де аталады.
IBL Elements өз тәсілін тұзды суды тазарту мен оның құрамындағы минералдарды бөліп алуды біріктіретін технология ретінде сипаттайды. Қосымша бағыттар қатарында литий және галогендер тобына жататын өзге элементтермен жұмыс істеу мүмкіндігі де көрсетілген.
Бұл Қазақстанмен ынтымақтастықты бірден екі сала — су шаруашылығы мен мұнай-газ өнеркәсібі үшін қызықты етеді. Себебі дәл осы секторларда қабат және өндірістік сулардың елеулі көлемі қалыптасады.
Америкалық тарап технологияларды Қазақстан жағдайына бейімдеуге дайын
IBL Elements Inc. директоры Лия Дженкинс компанияның Қазақстанмен ұзақмерзімді ынтымақтастыққа мүдделі екенін мәлімдеді.
«Біз Қазақстанда ұзақмерзімді ынтымақтастық үшін айтарлықтай әлеует бар екенін көріп отырмыз. Қазақстанда қажетті ресурстар, білікті мамандар және заманауи технологиялық жобаларды іске асыруға кең мүмкіндік бар. Біз жинақталған тәжірибемізбен бөлісуге және қазақстандық серіктестермен бірге шешімдерімізді елдің нақты жағдайына бейімдеуге дайынбыз», — деді Лия Дженкинс.
Жоба үшін бұл принципті мәселе. Оклахома нысандарында жұмыс істейтін технологияларды қазақстандық кен орындарына сол күйінде көшіре салу мүмкін емес. Судың химиялық құрамы мен өндірістік жағдайлар әртүрлі болғандықтан, тараптар шешімдерді жергілікті жағдайға бейімдеу мәселесін жеке қарастырып отыр.
Келесі кезең жобаның экономикасын көрсетуі тиіс
Астанадағы келіссөздер мен Оклахомаға сапардан кейін ынтымақтастық практикалық кезеңге жақындады.
Тараптарда технологияларды сынауды көздейтін үшжақты меморандум бар, ал қазақстандық мамандар америкалық процесті өндірістік нысандарда тікелей көрді. Енді негізгі сұрақ — технология Қазақстан жағдайында екі міндетті қатар орындай ала ма: өндірістік судың бір бөлігін қайта айналымға енгізу және оның құрамындағы компоненттерді өндіруді экономикалық тұрғыдан тиімді ету.
Пилоттық жоба сәтті шыққан жағдайда технологияны басқа мұнай-газ нысандарына тарату мәселесі қарастырылуы мүмкін. Мұндай мүмкіндік «Қазгидрогеологияның» ресми материалдарында да көрсетілген.
Бұған дейін біз Қазақстан мен АҚШ-тың аса маңызды минералдар саласындағы ынтымақтастықты күшейтіп жатқанын жазған едік. Өндірістік және қабат суларының құрамындағы компоненттер енді осы бағыттағы тағы бір әлеуетті шикізат көзі ретінде қарастырылып отыр.
Қазақстан АҚШ Қазгидрогеология IBL Elements өндірістік су аса маңызды минералдар мұнай-газ саласы
Источник: dknews.kz
